Türk Ocakları tarafından düzenlenen geleneksel “Ocakbaşı Sohbetleri” programında bu hafta İran ve bölgede yaşanan gelişmeler ele alındı.

Ocak binasında gerçekleştirilen programın açılış konuşmasını Türk Ocakları Şube Başkanı Prof. Dr. İrfan Çağlar yaptı. Çağlar, Türk Ocakları’nın 114. kuruluş yıl dönümünü kutlarken, 17 yıl önce helikopter kazasında hayatını kaybeden Büyük Birlik Partisi (BBP) Kurucu Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu’nu da rahmetle andı.

Programda konuşmacı olarak yer alan Hitit Üniversitesi Öğretim Üyeleri Doç. Dr. Nail Erhan ve Doç. Dr. Emre Çıtak, Orta Doğu’daki son gelişmeleri farklı açılardan değerlendirdi.

“BÖLGEDE YENİ SÜRECİN BAŞLANGICI 7 EKİM”

Doç. Dr. Nail Erhan, Hamas ile İsrail arasında başlayan çatışmaların bölgede yeni bir sürecin kapısını araladığını belirtti. Erhan, Hamas’ın İsrail’e yönelik saldırısıyla başlayan süreçte İsrail’in Gazze’ye operasyonlar düzenlediğini, ardından İran’a bağlı vekil güçlerin kademeli olarak zayıfladığını ifade etti.

Hamas’ın büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini, Lübnan’da Hizbullah’a yönelik saldırıların yoğunlaştığını kaydeden Erhan, İsrail’in gerçekleştirdiği telsiz operasyonunun sahadaki militanları ciddi şekilde zayıflattığını söyledi. Bu gelişmelerin İran’ın bölgedeki etkisini gerilettiğini dile getirdi.

İRAN’A YÖNELİK BASKI STRATEJİSİ

28 Şubat’ta ABD tarafından başlatılan operasyonların, İran’ın bölgedeki etkisini kırmaya yönelik daha geniş bir stratejinin parçası olduğunu belirten Erhan, süreçte saldırıların doğrudan İran’a yöneldiğini ifade etti.

Suriye’de Esad rejiminin zayıflaması, Kasım Süleymani’nin öldürülmesi ve nükleer bilim insanlarına yönelik suikastların İran’ın askeri kapasitesini hedef aldığını vurgulayan Erhan, bu sürecin devlet yapısında zayıflama oluşturmayı amaçladığını söyledi.

İran’da beklenen düzeyde bir iç ayaklanmanın gerçekleşmediğine dikkat çeken Erhan, bunun nedenleri arasında dış müdahale korkusu, muhalefetin parçalı yapısı ve güvenlik güçlerinin gücünü korumasını gösterdi.

“DEVRİM MUHAFIZLARI BELİRLEYİCİ GÜÇ”

İran’daki askeri yapıya da değinen Erhan, düzenli ordunun yanında Devrim Muhafızları Ordusu’nun bulunduğunu ve bu yapının rejimin korunmasında kilit rol oynadığını ifade etti. Bu nedenle mevcut sistemde köklü bir değişimin kısa vadede zor göründüğünü belirtti.

“ABD HEDEFLERİNE ULAŞAMADI”

Doç. Dr. Emre Çıtak ise 28 Şubat’ta başlatılan operasyonların kısa sürede sonuç alma amacı taşıdığını ancak ABD’nin istediği sonucu elde edemediğini söyledi.

ABD’nin İran’a Pakistan aracılığıyla 15 maddelik bir teklif sunduğunu ancak İran’ın bu teklifleri kabul etmediğini belirten Çıtak, ABD’nin üç temel hedefinin İsrail’in güvenliğini sağlamak, İran’ın vekil güçlere desteğini kesmek ve nükleer programını durdurmak olduğunu ifade etti.

Çıtak, geçen süreçte ABD’nin İran’dan somut tavizler alamadığını vurgulayarak, İran’ın ne tam anlamıyla galip ne de mağlup olduğunu, “onurlu bir mağlubiyet” arayışında olabileceğini dile getirdi.

KARA HAREKÂTI VE ASKERİ GELİŞMELER

ABD’nin sınırlı bir kara harekâtı ihtimalini değerlendirdiğini belirten Çıtak, bölgeye deniz piyadeleri ve paraşüt birlikleri sevk edildiğini söyledi. Hark Adası’nın bombalandığını ancak enerji altyapısının hedef alınmadığını ifade etti.

ABD’nin binlerce stratejik hedefi vurduğunu açıklamasına rağmen İran altyapısının işlemeye devam ettiğini belirten Çıtak, İran’ın direnmeye devam etmesi halinde operasyonların genişleyebileceğini kaydetti.

DİPLOMASİ VE BÖLGESEL AKTÖRLER ÖNE ÇIKIYOR

Operasyonların beklenen sonucu vermemesiyle birlikte diplomasi ve bölgesel aktörlerin önem kazandığını ifade eden Çıtak, Rusya ve Çin’in İran’a dolaylı destek verdiğini söyledi.

Suudi Arabistan’da düzenlenen bir toplantıda Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 12 ülkenin İran’ı kınadığını belirten Çıtak, İran Cumhurbaşkanı’nın Türkiye’ye teşekkür ettiğini ve Türk halkının dayanışmasını takdir ettiğini aktardı.

Türkiye’nin denge politikası izlediğini vurgulayan Çıtak, arabuluculukta Pakistan, Mısır ve Türkiye’nin öne çıktığını ifade etti.

“ATEŞKES YAKIN OLABİLİR”

Konuşmasının sonunda sürecin maliyetine dikkat çeken Çıtak, yakın zamanda bir ateşkes ihtimalinin güçlendiğini söyledi. Ancak ateşkesin kalıcı çözüm anlamına gelmeyebileceğini de sözlerine ekledi.

İsrail’in “yenilmez” algısının zedelendiğini ve Demir Kubbe sisteminin sınırlılıklarının ortaya çıktığını belirten Çıtak, modern savaşlarda hava savunma sistemlerinin öneminin bir kez daha anlaşıldığını vurguladı.