Çorum’da Selçuklu Sultanı 3. Alaeddin Keykubat zamanında yapılan Ulu Cami'de Osmanlı kültürünü yansıtan ve yıllar önce sıvayla kapatıldığı anlaşılan motifler ve kalem iÅŸi bezemeler gün yüzüne çıkarıldı.

Vakıflar Tokat Bölge MüdürlüÄŸü koordinesinde Çorum'daki tarihi Ulu Cami’de geçen yıl Aralık ayında baÅŸlatılan restorasyon çalışmaları devam ediyor. Çalışmalarda Osmanlı dönemine ait ve yıllar önce yapılan tadilatlar sırasında üzeri sıvayla kapatılmış, 250 yıllık motifler, kalem iÅŸi bezemeler ortaya çıkarıldı. Ortaya çıkarılan motif ve kalem iÅŸi bezemeler, restorasyon çalışmasıyla aslına uygun bir ÅŸekilde yeniden canlandırılacak. Yapılacak olan restorasyon çalışmalarıyla caminin iç beden duvarlarında, kubbesinde, ahÅŸap tavan, korkuluk, kaplama ve doÄŸramalarında, avlusundaki ÅŸadırvanda kentin simgesi haline gelen eserin özgün dokusuna uygun ÅŸekilde gerekli bakım ve onarım iÅŸleri yapılacak. Aynı zamanda cami çevre düzenlemesi yapılarak eserin döneminin özelliklerini yansıtması saÄŸlanacak. Restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla tarihi Ulu Cami yeniden ibadete açılacak.

Tokat Vakıflar Bölge MüdürlüÄŸü’nde görevli Åžube Müdürü Mustafa Uzun, tarihi Ulu Cami’deki restorasyon çalışmaları hakkında Ä°hlas Haber Ajansı’na açıklamalarda bulundu. Ulu Cami’nin Çorum’un en önemli ve en büyük tescilli tarihi eseri olduÄŸuna dikkat çeken Uzun, caminin 13. yüzyılın sonu, 14. yüzyılın baÅŸlarında Selçuklu Sultanı III. Alaeddin Keykubat’ın azatlı kölesi Hayrettin Bey tarafından yaptırıldığının tahmin edildiÄŸini söyledi.

KÖK BOYA Ä°LE YAPILAN KALEM Ä°ÅžLERÄ°, SÜSLEMELER

VE “CÄ°HAR-I YARÄ° GÜZÄ°NLER” AÇIÄžA ÇIKTI

Restorasyon çalışmalarında kök boya ile yapılan motifler ve kalem iÅŸi bezemelerin ortaya çıktığını açıklayan Uzun, “Ulu Cami'nin restorasyonu Tokat Vakıflar Bölge MüdürlüÄŸü tarafından yaptırılmaktadır. 2022 yılında ihalesi yapılarak yer teslimi yapıldıktan sonra restorasyon çalışmalarına baÅŸlandı. Restorasyon çalışmaları çerçevesinde ilk baÅŸta ahÅŸap yüzeydeki yaÄŸlı boya raspaları ve duvarlardaki çimento sıvalar alındı. Yapı üzerindeki muhdes eklentiler kaldırılmıştır. Bu çalışmalar sırasında kubbede, kasnaklarda, kubbe geçiÅŸlerinde, pandantiflerde özgün kalem iÅŸi süslemeler ve bezemeler bulunmuÅŸtur. Ayrıca ahÅŸap yüzeylerde özgün boyamalar mevcut. Onlar da açığa çıkarıldı. Ankara Kültür Varlıklarını Koruma Bölge MüdürlüÄŸü’nden aldığımız gerekli izinler doÄŸrultusunda çalışmalarımıza devam edilmektedir. Bu çalışmalar sonunda restorasyon çalışmalarını baÅŸarılı bir ÅŸekilde çalışmaları düÅŸünüyoruz” dedi.

GÜN YÜZÜNE ÇIKARILAN SÜSLEMELER 250 YILLIK

Gün yüzüne çıkarılan kalem iÅŸleri ve süslemelerin 250 yıllık olduÄŸunun tahmin edildiÄŸini anlatan Uzun, ÅŸöyle konuÅŸtu:

“Yapılan çalışmalar kapsamında ana kubbede yaÄŸlı boya süslemeler vardı. Bunların rasmasını yaptığımızda altından kök boya ile yapılmış özgün eski döneme ait süslemeler ortaya çıktı. Bunların dışında pandantiflerde bitkisel süslemeler açığa çıktı. Ve dört halifenin isminin yazılı olduÄŸu 'Cihar-ı Yari Güzinler' açığa çıktı. AhÅŸap yüzeylerde tavan göbeklerinde gölgeli kök boya ile yapılmış süslemeler ortaya çıktı. Bölge MüdürlüÄŸümüz tarafından alınan izinler doÄŸrultusunda restorasyon çalışmalarına devam ediliyor. Bu açığa çıkan kalem iÅŸlerinin, süslemelerinin tamamlamaları yapılıp özgünlüÄŸüne uygun ÅŸekilde ortaya çıkarılacaktır. Camide çıkan süslemelerde ilgili Bölge MüdürlüÄŸümüz ve yüklenicimiz tarafından gerekli malzeme analizleri ve laboratuvar çalışmaları yapılmaktadır. Caminin tarihsel sürecine bakıldığında çıkan kalem iÅŸleri ve süslemelerin 200 ila 250 yıllık olduÄŸu düÅŸünülmektedir.”

Ulu Cami’nin yapısı hakkında da bilgiler veren Uzun, “Caminin 12 tane ahÅŸap sütün üzerine kurulu ana bir kubbesi var. Bu ahÅŸap sütunlar özgün kendi sütunlarıdır. Üzerinde ÅŸu anda vernik katmanı temizliÄŸi yapılıyor. Ayrıca caminin ahÅŸap minberi özellikli bir minber olup üzerinde kitabesi bulunmaktadır. Camimizin yapılış tarihini bu minber üzerindeki kitabeden tarihlendirebiliyoruz. Üzerinde geometrik ve bitkisel motiflerin bulunduÄŸu döneminin en önemli minberlerinden birisidir” diye konuÅŸtu.

MÄ°MAR SÄ°NAN TAMÄ°R ETTÄ°, IV. MURAD

ZAMANINDA DA RESTORASYONDAN GEÇTÄ°

Tokat Vakıflar Bölge MüdürlüÄŸü’nde görevli Åžube Müdürü Mustafa Uzun, Ulu Cami’ye tarihsel açıdan bakıldığında Selçuklu dönemi bir yapı olduÄŸunu ancak zaman içerisinde meydana gelen depremlerde aldığı hasarlar sonucunda deÄŸiÅŸik zamanlarda restorasyon yapıldığını anlatarak, "Bunlardan en önemlisi Mimar Sinin tarafından yapılan çalışmadır. Mimar Sinan kendi yazdığı eserde Çorum Ulu Cami’de onarım, yenileme çalışmalarında bulunduÄŸundan bahsetmektedir. Bunun dışında en önemli çalışmalardan birisi de IV. Murad zamanı yapılan çalışmadır. Sultan 4. Murad, Erivan seferine giderken Çorum’da konaklar ve burasının onarılmasını emreder. Ulu Cami, 4. Murad zamanında restorasyon geçirir ve ondan sonra camimizin bir diÄŸer adı da Muradı Rabi Cami olarak anılmaktadır" ÅŸeklinde konuÅŸtu.

Uzun, Bölge MüdürlüÄŸü tarafından yürütülen çalışmalarda baÅŸta Kültür ve Turizm Bakanlığı olmak üzere, Vakıflar Genel MüdürlüÄŸü ve çalışmalara türlü desteÄŸi veren Ankara Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu Müdürü ve personeline teÅŸekkür etti.